ورځه کې مې ۲ فراغت ساعته او د ۲ ګیګ ډاټا سره یو تلیفون درلود. همدا کافي وه. زما پلان له مخکې څخه ستړی کوونکی وه: ۴۰ دقیقې غوږ نیول (یو BBC یا TED کلیپ، دوه ځله)، ۴۰ دقیقې لوستل د ټایمر سره، ۴۰ دقیقې لیکل — هره ورځ، ۹۰ ورځې. دوه عادتونه چې نمره مې له ۶٫۰ څخه ۷٫۵ ته ورسوله: هره ورځ د سپیکنېنګ ځوابونه ویډیو کول او د فیلر ټکو د موندلو لپاره بیا اوریدل، او د بند-۸ لیکلو ځوابونه په لاس کاپي کول ترڅو جوړښت یې په زړه کې کېږدم. په کورسونو مې صفر افغانۍ هم لګولې نه وې. د ازموینې ورځ یادونې: وخته ورشئ، د همدې پاسپورټ عکس فارمټ سره بوزئ چې ثبت شوې یې، او په لیکلو ټاسک ۲ کې لومړي ۴ دقیقې یوازې پلان وليکئ — همدا پلان د بند ۶٫۵ او ۷٫۵ توپیر دی. زما ۷٫۵ په ۵ میاشتو کې درې د بورسو لنډ لیستونه خلاص کړل.
تبادلې برنامې د افغان زدهکوونکو لپاره تر ټولو کمه کارېدلې لار ده — بشپړه تمویل شوې، له سند څخه لنډه، او د سفارت کالونه انتظار نه لري. خپله برنامه مې د پوهنتون له نړیوال دفتر او د فیسبوک له یوې ډلې چې د ERASMUS اعلانونه لیستول پیدا کړه. زما غوښتنه د یوې مخې له امله بریالې شوه: «د بېرته راستنېدو پلان» چې تشریح کوله زما د کومې زدهکړې سره به کوم رښته په خپل پوهنتون کې تدریس کړم. د ټاکنې کمیټې وروسته وویل چې ډېری غوښتونکو یوازې لیکی وه غواړي اروپا وګوري. عملي یادونې: د داخلولو لیک سمدلاسه په پوهنتون سربرګ وغواړئ (سفارت پوښتي)، حتی د بورس له لیک سره د ویزې لپاره ۶ اونۍ وخت کېږدئ، او د الوتنې دمخه په هغه ښار کې د افغان زدهکوونکو ټولنې سره اړیکه ونیسئ — دوی ما له هوایي ډګر واخیست. یو سمسټر کافي وه چې زموږ ټولې څانګې نړیوالو غوښتنو ته د کتدو لید بدل کړي.
په کابل کې د سینئر ډیزاین دنده نه موندله، نو محلي غوښتنې پرېښودې او ۵ میاشتې مې د غوښتنو پر ځای د ثبوت جوړولو ته ولګولې: ۶ مشهور افغان اپونه وړیا بیا ډیزاین کړل او کیس studiې مې په انګلیسي په لینکډین خپرې کړې. همدغو کیسو زما پر ځای غوښتنه وکړه. د برلین سټارټاپ کار ګمارونکي پیغام راولېږه. مرکې ۴ پړاوونه درلودل، ټول آنلاین. څه مرسته وکړه: د چټک انټرنټ بیک اپ (دوه موبایل شرکتونه د کابل د برېښنا پر وخت سمو شویو ساعتونو سربېره)، په کور کې یو آرام ګوټ، او د برېښنا د پرېکیدو په اړه ریښتیني ځوابونه د اداره کولو پلان سره. دوی چمتووالي ته درناوی وکړ. په یورو پېسې به هغه بانکي حساب ته لېږي چې په افغانستان کار کوي، نږدې ۴ چنده د محلي سینئر معاش. زما مشوره د لرې دندو غوښتونکو ته: انګلیسي لیکل د لوبې ۸۰٪ برخه ده — ستاسو پورټفولیو متن باید د انځورونو په څېر ښه وي. او هیڅکله د لرې دندې لپاره «منځګړي» ته پیسې مه ورکوئ؛ ریښتیني هیڅکله نه غواړي.
زما لومړنې مرکې د 221(g) زېړ ورقې — اداري کتنې — سره پای ته ورسېده. واوچېدم او نږدې وه ټول بیا وخت ټاکم. پر ځای مې صبر وکړ، هره اونۍ مې برېښنالیک وګاړه او دویمې غوښتنې لپاره یو سم فولډر چمتو کړ: د داخلولو لیک، تمویل شوی I-20، د دوو بشپړو کالونو بانکي پرنټ، د پلار د کار لیک او د ملکیت اسناد. شپږ اونۍ وروسته پرته له دویمې مرکې تصدیق شو. هغه درسونه چې د افغان غوښتونکو لپاره مهم دي: (۱) ستاسو د تمویل کیسه باید یو شان وي — بانکي پرنټ، د سپانسر لیک او ستاسو ځوابونه باید دقیقاً برابر وي، (۲) خپل پوهنتون، ښار او رښته په زړه ولرئ، (۳) د زدهکړو وروسته روښانه پلان ولرئ چې د افغانستان اړتیاوو مهارتونو سره بېرته تړاو لري. ساده یې ووایاست؛ دوی په ورځ سلیونه ځوابونه اوریدلی شي. ټول لګښت: د SEVIS فیس، د ویزې فیس، یو سفردوم او ډېر صبر. اسناد د همدې ترتیب سره فولډر کې کېږدئ: پاسپورټ، I-20، داخلولو، مالي اسناد، د هېواد تړاوونه.
د ACBAR اعلانونه تر هغه چې مې طریقه بدله کړه د قمار په څېر وه. د یو CV ټولو ته د لېږلو پر ځای، د هرې دندې کورنۍ (M&E، برنامه، اداري) لپاره جلا CV جوړ کړ او پورتنۍ درېیمه برخه مې د هرې غوښتنې لپاره بیا ولیکله — دا هغه برخه ده چې کار ګمارونکی لومړی یې لولي. درې شیان ما لنډ لیست ته راووست: (۱) دوه-کرښېز مسلکي لنډیز د یو ځانګړي پایلې سره («د ۱۸۰۰۰ کورنیو د وېش مدیریت»)، (۲) دري + پښتو + انګلیسي په څرګندو کچو سره، (۳) لنډ ځانګړی کوور لټر چې د همدې بنسټ ریښتینې پروژه یې په هغه ولایت کې نوموله. مرکه: د کلاسیکو NGO پوښتنو لپاره چمتو شوم — بشردوستانه اصول، خونديتوب، د فشار اداره — او چاپ شوې راپورونه مې سره بوښتل. دوه چنده د پخوانۍ معاش په تناسوب د برنامه آفیسر په توګه وګمارلم. په یوه شپه ۴۰ ځایو ته غوښتنه مه کوئ؛ په ۵ ځایو دقیق وکړئ او یوه اونۍ وروسته تعقیب یې کړئ.
درې ځله Chevening ته غوښتنه وکړه. لومړني دوه رد کیدل سخت وه، خو هر کال مې یو کمزوری برخه ښه کړ. لومړی کال: مې لیکنې عمومي وې. دویم کال: ریښتیني شمېرې لرونکي د مشرتابه مثالونه مې نه وو. درېیم کال مې په هرات کې د ۱۲ رضاکارانو د لوستون پروګرام رهبري کړ چې ۲۴۰ ښځینه ته یې لومړني لوست-لیک زده کړل — او ټولې لیکنې مې پر همدې ولیکلې. څه توپیر راوست: (۱) پوهنتونونه او رښته یې غوره کړل چې د افغانستان اړتیاوو سره روښانه تړاو درلود، (۲) څلور میاشتې وخته له دوو ښوونکو مې د سپارښتنې لیک غوښت، (۳) د مرکې پوښتنې مې د آینې مخې ته په انګلیسي او دري تمرین کړې او حتی ځان مې ویډیو کړ. مرکې ستاسو د برخلیک ۴۰٪ برخه ده — دوی د نمرودو نه د مشرتابه په اړه پوښتنه کوي. زما مشوره: له نېټې ۸ میاشتې مخکې پیل وکړئ، او د فورم پرانیستلو دمخه خپلې د مشرتابه کیسې ولیکئ.